Boşanma davalarında karşımıza çıkan en sık kavramlardan biri de nafakadır. Boşanma davaları sürecinde ve sonrasında, tarafların ve çocukların korunması amacıyla farklı nafaka türleri düzenlenmiştir. Türk Medeni Kanunu’nda yer alan bu nafaka türlerinin amaçları, şartları ve süresi birbirinden farklıdır.

Tedbir Nafakası
Boşanma davası devam ederken, eşlerden birinin geçimini sağlamakta güçlük çekmesi veya çocukların bakım ve eğitim giderlerinin karşılanması amacıyla hükmedilir.
TMK m. 169 “Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince gerekli olan, özellikle eşlerin barınmasına, geçimine, eşlerin mallarının yönetimine ve çocukların bakım ve korunmasına ilişkin geçici önlemleri re’sen alır.”

• Süre: Yalnızca dava süresince devam eder. Boşanma kararı kesinleştiğinde sona erer.
• Kime verilir? Hem eşlerden birine hem de çocuklar için talep edilebilir.

İştirak Nafakası
Boşanma sonrası velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun bakım, eğitim ve sağlık giderlerine katkıda bulunması için ödenen nafakadır.

TMK m. 182/2 “Velayeti kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.”

• Süre: Çocuk ergin olana kadar devam eder. Ancak çocuk eğitimine devam ediyorsa (örneğin üniversite) bu süre uzayabilir.
• Kime verilir? Doğrudan çocuğun yararına hükmedilir ve çocuğun velayetini üstlenen ebeveyne ödenir.

Yoksulluk Nafakası
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve boşanmada ağır kusurlu olmayan eş lehine hükmedilen nafakadır.

TMK m. 175“Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan süresiz olarak nafaka isteyebilir.”

• Süre: Süresiz olabilir, ancak koşulların değişmesi halinde azaltılabilir, artırılabilir veya kaldırılabilir.
• Kime verilir? Maddi durumu daha zayıf olan eş lehine bağlanır.

Özetle Farklar
• Tedbir nafakası: Boşanma davası devam ederken geçici olarak hükmedilir.
• İştirak nafakası: Çocuğun giderleri için, boşanma sonrası için hükmedilir.
• Yoksulluk nafakası: Yoksulluğa düşecek eş için, boşanma sonrası ve süreklilik arz edebilir.

Nafaka türleri farklı amaçlarla düzenlenmiştir. Hakim, tarafların mali durumunu, ihtiyaçlarını ve çocuğun üstün yararını gözeterek uygun nafaka türüne hükmeder.

Kaynakça;

Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu, Emsal yargı kararları..